Lezers van onze column ‘De terreur van Rich Media sites’ herkenden ongetwijfeld de situatie die daarin geschetst werd: je klikt nietsvermoedend op een hyperlink om vervolgens te worden overvallen door een explosie van audio en/of video. Vaak gaat het om fraaie websites waarbij audiovisuele “experience” voorop staat, maar onder ongunstige omstandigheden “annoyance” het resultaat is. Als je gebruiker geïrriteerd is loop je het risico dat hij je site sluit en niet meer terugkomt…

Er is op zich niets mis met het gebruik van geluid en bewegende beelden binnen een website, we geven onze oren en ogen graag de kost en geluid kan een ervaring versterken. Het bezoeken van een dergelijke website is – onder de juiste omstandigheden – een ware “rich media experience”, of op zijn Hollands: “rijkere gebruikersbeleving”. Het gebruik van geluid is ook snel indringend, en irritant: daarom moet je het met beleid toepassen.

Met dit artikel wil ik designers van audiovisuele websites bewuster maken van het fenomeen dat ik gekscherend “Rich Media Annoyance” noem, en hoe het manifesteren ervan eenvoudig kan worden voorkomen.

Lekker voorspelbaar

Negen van de tien keer komt een eerste bezoek aan een website aardig overeen met de verwachting die ik er onderbewust van heb. Heel plat gezegd: een statische pagina met tekst, afbeeldingen, hyperlinks, formulieren en wat knoppen. Als bezoeker bepaal ik wát en wannéér iets gebeurd.  Het gros van het web bestaat uit dit soort “lekker voorspelbare” websites.

(On)aangenaam verrast

Rich media websites als Clear Magazine (Waarschuwing -Rich Media Ahead: RMA) voldoen echter niet aan die verwachting: de “film” begint eigenlijk al vanaf het eerste moment dat ik op de pagina ben beland. Een geïnformeerde bezoeker laat zich meevoeren in een interactieve show van beeld en geluid. Een nieuwe, nietsvermoedende bezoeker daarentegen schrikt zich een hoedje wanneer plots en luid R&B muziek uit de speakers schalt.

Oplossing: bereid de bezoeker voor

Een manier om de verrassing aangenamer te maken is door de bezoeker te informeren over wat er gaat komen. Toegegeven, een pre-loader kan al worden opgevat als een hint dat er heel wat gaat gebeuren op audiovisueel gebied.

Pre-loaders zijn een noodzakelijk kwaad als het gaat om audiovisuele content. Een vaak onbenutte gelegenheid om bezoekers tekstueel voor te bereiden op wat gaat komen. Dit zou kunnen door de aankondiging ‘RMA’ (Rich Media Ahead) te gebruiken (zie ook onze column). Of op zijn minst een melding in de trant van “Turn up your speakers!”.

Toch is dit niet de meest ideale oplossing: pechvogels met een snelle internetverbinding krijgen een preloader nauwelijks te zien. Ook zal een pre-loader aan de aandacht kunnen ontsnappen wanneer de link wordt geopend in een tab of venster op de achtergrond.

Een betere oplossing: geef de bezoeker controle

Bij een eerste bezoek aan “rich media” websites bekruipt me soms hetzelfde gevoel dat ik krijg wanneer ik de afstandbediening van mijn TV kwijt ben: na een aflevering van “De Wereld Draait Door” knalt plotseling op dubbel volume het commercialblok in. Haastig zoek ik naar mijn afstandbediening om het geluid zachter te kunnen zetten.

Geef daarom je bezoekers altijd de controle over het geluidsvolume. Of nog beter: geef ze de gelegenheid om te bepalen wanneer de hele show start en pauzeert.

Het zit hem ook in de kleine dingen

Het fenomeen “Rich Media Annoyance” blijft niet beperkt tot complete websites: het kan ook in heel kleine dingen zitten. Ik heb het over “traditionele” websites waarbij we de gebruikelijke hyperlinks, teksten en plaatjes voorgeschoteld krijgen maar waarbij bepaalde componenten geluid en (vaak)  video voortbrengen. Bijvoorbeeld: sommige flash banners, of de carrousel van www.ah.nl.

Bij een carrousel of advertentie is het doel om de aandacht te trekken, dus het is de vraag of een ”start” knop op zijn plaats zou zijn. Hoe wil je de aandacht trekken als adverteerder? Bij het gebruik van geluid loop je dan toch het gevaar de bezoeker te irriteren.

Een mooie oplossing is om het geluid pas hoorbaar te maken op het moment dat de muis over het component hovert. Voorwaarde is natuurlijk wel dat de video ook zonder geluid betekenisvol blijft.

Andere oplossingen

Hier volgt in vogelvlucht een aantal andere manieren (voor designers, developers en andere stervelingen) om mensen te besparen van het fenomeen “Rich Media Annoyance”:

• Gebruik in Twitter de hash-tag #RMA voor als je weer een circus van een website wil delen met je volgers. Uiteraard hopen we dat deze door HS gecoinde netiquette wereldwijd zal aanslaan dus doe mee . Overigens zien we hash-tags ook in e-mails en op websites verschijnen, dus waarom zou je het gebruik van deze hash-tag beperken tot Twitter?
• Vermeld het in de meta description. De meeste zoekmachines tonen bij de zoekresultaten (een deel van) de “meta description” van de webpagina. Dus waarom zou je als developer/content manager niet de bezoeker langs deze weg attenderen op het feit dat de website geluid gebruikt?
• Communiceer het bij hyperlinks. Of het nu gaat om webpagina’s, blog posts, in e-mails of wat dan ook: het plaatsen van een URL kan eenvoudig gepaard gaan met een melding als “Turn up your speakers!”. Vermeld het als tekst voor of na de link. Als je de mogelijkheid hebt kun je het bijvoorbeeld in het  “title”-attribuut van het HTML anchor element plaatsen.

Conclusie

Vandaag de dag is het potentiële “annoyance”-effect van rich media websites helaas meer regel dan uitzondering. Gelukkig zijn er al websites te vinden die het verwachtingspatroon van de gemiddelde bezoeker lijken te respecteren. Laten we hopen dat designers en developers zich bewuster worden van het fenomeen. Een simpele tekstuele inleiding, een startknop en het naleven van netiquette maakt het verschil tussen “annoyance” en  “experience”.

Verder surfen

• Jacob Nielsen over hoe tieners surfen op het web
• Should sound be used on a website?
• Een voorstel voor een NSFW in HTML5: inspiratie voor een vergelijkbaar “RMA” attribuut of element
• Een voorstel voor Microformats voor NSFW content
• Een reactie op het voorstel voor Microformats voor NSFW content
• TED talk door Julian Treasure: “The 4 ways sound affects us”
• Zo kan het ook! (RMA)