Duurzaam Webdesign

1 maart 2010 om 07:00

Ook duurzame energie voor de ICT sector

“Wat kan ik als web professional bijdragen aan een beter klimaat en een socialere maatschappij?” Dat was de vraag die ik mezelf een paar jaar geleden stelde. Erg ambitieus, zou je denken, maar dat valt in de praktijk best mee!

Een onderzoek uit 2008 concludeert dat de ICT sector verantwoordelijk is voor 2% van de wereldwijde CO2 uitstoot.

Dat lijkt weinig, maar het is evenveel als de mondiale luchtvaartindustrie! Bedenkelijk is dat we alweer in 2010 leven en de ICT sector alleen maar verder is gegroeid. Deze wetenschap was toen voor mij een duidelijke ‘Call To Action’ en resulteerde in het concept ‘Duurzaam Webdesign’.

In 4 stappen een duurzame weboplossing

  1. Duurzame webhosting
    Hier draait alles om groene energie en energiebesparing
  2. Een klimaatneutraal geproduceerd product
    Is de webbouwer een maatschappelijk verantwoord ondernemer?
  3. Sociale duurzaamheid
    Is de website drempelvrij en met webstandaarden gebouwd? Kan een blind persoon uw site bezoeken?
  4. Data management
    Optimaliseer je data en zorg voor een snelle en energiezuinige website

1. Duurzame webhosting

Datacenters, daar waar al onze websites, applicaties, foto’s en tweets worden opgeslagen, zijn energie slurpende ondernemingen. Het is dus van belang dat deze datacenters omschakelen naar duurzame energie èn dat ze vooral mínder energie nodig hebben.

Een goed voorbeeld is EvoSwitch in Haarlem. Zij gebruiken groene stroom uit Zeeland en hebben allerlei maatregelen getroffen om zoveel mogelijk te besparen op energie, zoals het koelen van de servers met buitenlucht en het verlichten van ruimtes alleen wanneer dat nodig is.

Als gebruiker kunnen wij ook nog extra besparen op het energieverbruik van deze datacenters. Veel bedrijven hebben meerdere servers in één rack staan terwijl de verbruikte capaciteit van de server vaak maar een paar procent is. Een goede investering zou dan zijn om een grotere nieuwe server aan te schaffen. Deze kan je virtualiseren; meerdere virtuele servers laten draaien op één apparaat. Dat is veel efficiënter en bespaart een aanzienlijk aandeel in energie.

Koper vervangen door glasvezel is een goede investering. Met koper heb je veel verlies van data onderweg, daar heb je met glasvezel geen last van! Snellere verbindingen zijn efficiënter en leveren aan het einde van de dag een energiebesparing op.

2A. Een klimaatneutraal geproduceerd product

Klimaatverandering door de mens of niet?

Ben jij een maatschappelijk verantwoord websitebouwer? Waarschijnlijk niet. En waarom zou je Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen? (MVO betekent kortweg dat je als ondernemer streeft naar zowel winst als naar positieve effecten voor het milieu en de mensen binnen en buiten de onderneming)

Stel: ik koop een erg mooie LED televisie die een A+++ label heeft. Goed voor het milieu, toch?

Maar dan kijk ik op de achterkant van het product en zie dat dit fonkelnieuwe apparaat in China is geproduceerd. Niks aan de hand zou je zeggen, maar na wat eenvoudig onderzoek blijkt de tv specifiek in de ‘provincie’ Tibet te zijn gemaakt.

Belletjes als mensenrechten, arbeidsomstandigheden, transport, materiaalgebruik, energiehuishouding en Kyoto gaan bij mij dan meteen rinkelen! Nu heb ik die erg zuinige televisie in mijn huiskamer staan, maar het zit me toch niet helemaal lekker.

Het is erg vreemd om te beseffen dat veel agencies en freelancers opdrachten krijgen om websites te produceren met een groene of maatschappelijke boodschap. Vervolgens worden die sites gehost met kernenergie en rijden opdrachtnemers met een doos uitgeprinte e-mails naar hun klanten in grote diesels. Het gebeurt echt!

Ben je sceptisch? Dan noem ik twee commerciële voordelen als je duurzaam onderneemt:

  1. Efficiënter omgaan met je energiehuishouding, dus een lagere energie rekening!
  2. Een voorsprong op je concurrent!
    MVO is de trend voorbij en spreekt de consument steeds meer aan. Jij hebt alle obstakels naar een MVO onderneming al overwonnen die je collega’s nog moeten nemen. En bovendien is er steeds meer milieuwetgeving in ontwikkeling.

Test zelf hoe MVO jij bent.

2B. De Duurzame Webbouwer

Als maatschappelijk verantwoord webdesigner wil je ook een duurzaam product in de markt zetten. En dat kan op de volgende manieren:

1. Foutloos bouwen

Klink gek toch? Van auto’s en gebouwen verwacht je dat ze foutloos en veilig zijn gebouwd, maar nog steeds nemen een hoop website producenten het niet zo nauw. Het merendeel van alle bestaande websites bevatten enkele tot honderden syntaxfouten, waardoor pagina’s niet goed weergegeven kunnen worden, minder goed in zoekmachines worden geïndexeerd en mindervaliden deze pagina’s gedeeltelijk of helemaal niet kunnen bereiken. Overheden zijn verplicht om hun websites te laten voldoen aan W3C en toegankelijkheidsrichtlijnen. Waarom eigenlijk niet alle websites?

2. Drempelvrij bouwen

De Stichting Waarmerk Drempelvrij heeft als doelstelling de toegankelijkheid van Nederlandse websites te bevorderen voor iedereen, inclusief mensen met een functiebeperking en senioren. Als je drempelvrij bouwt, dan kunnen bijvoorbeeld slechtzienden met een braille- of voice-browser beter surfen op je website, maar het gaat bijvoorbeeld ook om mensen die alleen hun toetsenbord kunnen gebruiken. Er zijn ongeveer 12 % van de Nederlanders die min of meer een vaste of tijdelijke handicap hebben. Een drempelvrije website wordt over het algemeen beter geïndexeerd in Google dan een minder toegankelijke en vergelijkbare site.

3. Zorg voor een goede User Experience (UX)

Een positieve User Experience zorgt voor lagere weigeringspercentages en hogere conversie van doelen. Twee simpele voorbeelden: maak je logo clickable en zet je contactgegevens ook op de homepage.

4. Bouw een efficiënte website

Verminder de HTTP-requests van je browser naar de server. Dat scheelt rekenkracht met als gevolg dat de gebruiker minder energie verbruikt en sneller geladen pagina’s voorgeschoteld krijgt. Als dat geen goede UX is! Comprimeer je code en bundel je bestanden. Dat kan met JavaScripts, CSS bestanden en Image Sprites. Gebruik alleen JavaScript waar het echt nodig is. Hippe effecten met JavaScript kosten extra laadtijd, rekenkracht en dus uiteindelijk ook meer energie.

3. Sociale duurzaamheid

Toegankelijke websites

Sociale duurzaamheid op het web is ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen een zo goed mogelijke ervaring hebben met je website of applicatie, op de meest mogelijke manieren zonder te discrimineren… Discrimineren? Ja, je zou maar in je rolstoel in het café een trappetje af moeten om te plassen!

Een toegankelijke drempelvrije website waar je als bezoeker gemakkelijk feedback kan geven resulteert in een betere gebruikerservaring, een lager weigeringspercentage en minder irritaties.

Maak een website ook sociaal. Gebruik ‘Social Media’ om je publiek te betrekken bij de onderneming. Kom als Corporate Business uit je ivoren torentje en discussieer mee met degenen die over je praten. Wij als bezoeker of klant, praten over jullie in positieve en negatieve zin en ‘Social Media’ geeft daarin de mogelijkheid je in de discussie te mengen en te sturen.

4. Data management

Hier draait alles om data management. Het verantwoord beheren en optimaliseren van je webbestanden, afbeeldingen, Javascripts, CSS bestanden en andere documenten is nodig om snelle internetpagina’s te maken. Als je altijd probeert om de laadtijd van je website in de browser te verkorten, zullen meerdere voordelen je tegemoet komen…

  1. Betere indexatie Google
    (Google heeft letterlijk gezegd dat snellere sites beter geïndexeerd zullen worden ten opzichte van vergelijkbare websites)
  2. Een goede User Experience
  3. Minder energieverbruik

Hoe bereik je dit?

Door minder HTTP-requests te realiseren. Webpagina’s zullen sneller laden in de browser en de computers van bezoekers gebruiken minder rekenkracht. Een besparing op de energie en levensduur van het apparaat.

Door stylesheets en scripts te bundelen en CSS Sprites te gebruiken (dat zijn al je layout afbeeldingen gesorteerd in één afbeeldingsbestand). Hierdoor verminder je het aantal HTTP-requests enorm.

Door je code te comprimeren. Haal alle witruimte weg uit je stylesheets en scripts. Bestanden worden dan lichter.

Door je afbeeldingen te optimaliseren. Tools als bijvoorbeeld Smush it zorgen ervoor dat je afbeeldingen minder kb’s zwaar zijn zonder enig kwaliteitsverlies! Pagina’s laden weer sneller. Iedereen blij! Zorg ook dat je afbeeldingen een goede naam geeft. Dit in verband met de indexatie in Google en de toegankelijkheid van je site.

Haal oude data en andere onzin van je server af. Deze data gaat elke keer weer mee met de periodieke back-ups en de virusscanner heeft er ook meer werk aan. Dat kost in beide gevallen extra energie.

Samenvatting

Waar moet je op letten als Duurzaam Webdesign je aanspreekt en er mee aan de slag wilt?

  1. Ga voor groene serverhosting.
  2. Investeer in energiezuinige en compacte apparatuur.
  3. Verkoop al je koper(draden) en leg een glasvezelnetwerk aan.
  4. Zoek of vindt een maatschappelijk verantwoord webondernemer.
    (Compenseer in ieder geval de CO2 uitstoot van het productieproces)
  5. Maak een verrekt toegankelijke en schone website. Google en de buurvrouw zullen van je houden!
  6. Verminder de HTTP-requests drastisch.
    (door je bestanden en afbeeldingen te optimaliseren, comprimeren en bundelen)
  7. Schrijf geen onzin op het web. Dat is pas verspilling van energie!

Tot slot

Geen moraalridder

Met dit artikel probeer ik geen moraalridder te zijn, maar het zou goed zijn om in ieder geval over Duurzaam Webdesign na te denken. In de pers zijn vele tegenstrijdige berichten geweest over de staat van het milieu en de eventuele rampzalige effecten van milieuvervuiling.

Los van alle contradicties dreigt er een energietekort in de wereld dat simpelweg opgelost moet worden. Tenslotte vind ik het minstens vreemd dat mijn denkbeeldige spastische overbuurjongen en mijn virtuele blinde tante niet dezelfde rijke online ervaring mogen hebben als ik.

Over de auteur

Edgar Leijs
Edgar Leijs is een ervaren webdesigner en vaste redacteur van Heeftstijl. Woont in de hoofdstad en runt vanaf elke plek met WiFi een kleine internet design boutique: Turnyourhead360. http://www.turnyourhead360.nl
  • http://blog.wahey.eu Sandor

    Leuk artikel. Ik ben het compleet met je eens dat ieder voor zich er op z'n minst over moet nadenken, om zo vervolgens je eigen weloverwogen keuzes te kunnen maken.

  • http://twitter.com/2BFrank @2BFrank

    Goed artikel, ben zelf voornamelijk geïnteresseerd in stap 3 en 4 merk ik maar dit artikel heeft wel een aanzetje gegeven om ook over stap 1 en 2 na te gaan denken. Hoewel ik betwijfel of ik al mijn koper ga vervangen door glasvezel 😉

  • angel netty

    Ben er helemaal mee eens. het is een goed geschreven artikel. . Alle acties beginnen bij jezelf, Laat je gedachten er maar eens over heen gaan. Angel Netty

  • http://www.edgarleijs.nl Edgar Leijs

    Hoeveel van jullie freelance designers en agencies houden zich enigszins bezig met MVO? Ik ben echt erg benieuwd! Laat het hier in de comments weten…

    • http://www.ivobosma.nl Ivo Bosma

      Hoi Edgar,

      complimenten voor je heldere artikel, en dat je me aan het denken hebt gezet! Om heel eerlijk te zijn stond duurzaam webdesign bij mij ook niet zo hoog op de agenda, daarom is het goed dat er bewustwording wordt gecreëerd.

      Vanuit mijn werk doe ik zo af en toe wel iets met MVO, maar dat is meer sites realiseren voor een organisatie voor een goed doel, onderwijs etc.

  • http://interactivestudios.blogspot.com Paul S

    Duurzame webhosting is voor iedereen positief. Ik hoor van onze hosting provider altijd dat de elektriciteit kosten steeds hoger worden. Met zuinige servers zijn we dus al bezig.

    CSS sprites, compressed javascript en compressed CSS zijn zaken waar we wel mee bezig zijn. Maar omdat we vaak wijzigingen moeten aanbrengen in die bestanden zoeken we nog geautomatiseerde mogelijkheden.

    Verder qua MVO? We letten er wel op. Energie zuinig is wel belangrijk, maar niet het meest belangrijk. Bereikbaarheid voor alle doelgroepen schiet er qua budget soms bij in, maar we streven er wel naar natuurlijk. Bijdragen aan goede doelen vinden we wel belangrijk. Zo sponsoren we een sportvereniging voor blinde mensen. Die kunnen vaak niet genieten van wat er allemaal op het web gemaakt wordt.

  • http://www.santhos.nl Thomas Eilander

    Goed artikel! Ik ben het met je eens dat we hier met zijn allen best wat meer op mogen letten. Ik moet zeggen dat ik zelf bij voorkeur ook met hosting providers werk die hier aandacht aan besteden. Het verminderen van http-requests om stroom te besparen was nog niet in me op gekomen. Goed initiatief!

  • http://www.edgarleijs.nl Edgar Leijs

    @Ivo, @Paul S en Thomas Eilander; Goed om jullie reacties te lezen! Is best interessant om de vraag: "Hoe groen zijn de Nederlandse webdesigners?" beantwoord te zien.

  • http://twitter.com/tweetwoodand21 @tweetwoodand21

    Good article. I am also interested in what web designer's do for CSR. Have bookmarked this.

  • Pingback: Duurzame media « Media & Passie()

  • http://portfolio.duncanmckean.com Duncan

    Excellent advice. I think it is very important that we all do what we can to help. Thank you for sharing.

  • http://www.sitestone.nl Matthijs

    Groene hosting regelen voor je klant, op een zuinig laptopje werken (thuis natuurlijk, we gaan niet in de file staan ronken) en dan ook nog eens max havelaar koffie tijdens het werk. Is in elk geval een begin :)